Een volledig plantaardig voedingspatroon, kan dat?

Onlangs kreeg ik de vraag of ik wel eens vragen ontving over een volledig plantaardig voedingspatroon en of ik daar wel eens iets mee doe.

Leuke vraag! In een tijd waarin termen als vegetarisch, vegan (veganistisch), flexetarisch  en plantaardig helemaal hip en hot zijn, kan ik dan ook volmondig deze vraag met ‘Ja’ beantwoorden.

Ja, die vraag krijg ik zeker! En ja, dan ‘doe’ ik daar wat mee.

Wat is de werkwijze van de diëtist bij een plantaardig voedingspatroon?

Als de wens vanuit de cliënt wordt benoemd dat hij of zij graag plantaardig wil eten, ga ik als volgt te werk:

Mijn eerste vraag is altijd: wat is de achterliggende filosofie/beweegreden?

Is volledig plantaardig eten gezonder?

Soms speelt bijvoorbeeld het idee dat volledig plantaardig eten veel gezonder is.  In dat geval het zaak feiten helder te benoemen: een grotendeels plantaardig voedingspatroon is absoluut gezonder dan een ‘gemiddeld’ voedingspatroon. Gemiddeld genomen eten wij Nederlanders te weinig groente, fruit, noten, bonen en peulvruchten. Niet alleen zou het verhogen van deze plantaardige producten in de voeding zorgen beter voor diverse vitamines, mineralen, minder verzadigd vet en meer vezels, maar ook de ‘voedselprint’ (milieubelasting) is aanzienlijk minder. Goed om daar bewust van te zijn, zodat je kunt zorgen voor verandering!

Let op: ik gebruik bewust het woordje grotendeels. een volledig plantaardig voedingspatroon is dat vaak niet. Het wordt dan aanzienlijk lastiger om voldoende B12, ijzer en een hoogwaardige eiwitkwaliteit te behalen. Dat wil niet zeggen dat het niet mogelijk is. Niets is onmogelijk: bijvoorbeeld middels suppletie kan altijd aangevuld worden. De vraag is dan vervolgens of dat wenselijk en haalbaar is.

Is volledig plantaardig eten beter voor het milieu?

Het kan zijn dat milieu en klimaat een rol spelen in je keuze voor een plantaardig voedingspatroon. Zoals net al is genoemd, is de milieubelasting van plantaardige voedingsmiddelen gemiddeld genomen aanzienlijk lager dan van dierlijke producten. Vlees en zuivelproducten bijvoorbeeld komen grotendeels van koeien en deze koeien zorgen voor een aanzienlijke methaan uitstoot.  Er wordt bij het klimaat niet altijd stilgestaan bij overige invloeden, en dat is soms ook ontzettend lastig te herleiden. Denk bijvoorbeeld aan transport kosten: komt jouw avocado uit Costa Rica of Jackfruit uit Azië? Dan is daar ook de nodige CO2 uitstoot geweest voor het transport. Lokale teelt is daarin uiteraard toe te juichen. De vraag is of dat voor dit soort producten kan, hoewel er steeds meer mogelijk is. Denk bijvoorbeeld aan ‘voedselflats’  die bijvoorbeeld in een stad gebouwd kunnen worden, waarin diverse lagen op een klein oppervlakte kunnen worden verbouwd. Het hele jaar door leveren deze voedselflats kwalitatief goede producten, zonder pesticiden en met aanzienlijk minder water verbruik.

Wat zijn de alternatieven op volledig plantaardig eten?

Mijn vraag is dan vervolgens: Is er ook wel eens stilgestaan bij alternatieven? Bijvoorbeeld meer insecten eten? Of niet volledig, maar grotendeels plantaardig eten. En dit vervolgens bijvoorbeeld aanvullen met een beetje vlees, vis en zuivel.

En wat is het verschil tussen milieu en dierenwelzijn? Is de vis van een duurzame vangst? Een plofkip is voor het milieu minder belastend dan een biologische scharrelkip, maar de vraag is of je dat in jouw voedingspatroon wil. En waar komt deze scharrelkip vandaan? Ook hierbij is een lokale afname uiteraard toe te juichen.

 

Wat is het advies van de diëtist?

Belangrijk om daarbij te onthouden: Als expert en dienstdoende adviseur (sportdiëtist), vind ik niet zoveel. Dat wil zeggen: Ik luister naar de wens en gewoontes van de cliënt, weet wat de consensus in de wetenschap is wat bewezen invloed heeft op gezondheid/prestaties en vervolgens vertaal ik dit in een praktisch advies: Hoe kan ik het beste van wensen, gewoontes, wetenschap vormen tot een gewenst, duurzaam en gezond voedingspatroon? En hoe kan ik het beste coachen op deze gedrags/keuze verandering?

Dus afhankelijk van de antwoorden op bovenstaande vragen wordt er bijv. een volledig of gedeeltelijk voedingspatroon opgesteld met zo nodig aanvullende suppletie en bijbehorende coaching.

Voor en nadelen van het ketodieet

Onlangs vroeg iemand mij hoe ik over het keto-dieet dacht. Die vraag krijg ik vaker in de praktijk, dus reden genoeg hier mijn antwoord met jullie te delen!

De kunst van het diëten

Even allereerst: volgens mij werken alle diëten met als doel afvallen per definitie zolang je ze volhoudt, en hoe gezond of ongezond het dieet ook is, het gewichtsverlies dat het resultaat ervan is zal per definitie een grotere gezondheidswinst zijn dan eventueel andere nadelige effecten. Uitzonderingen daargelaten.

Het keto-dieet is daar dus 1 ding van: door koolhydraten achterwege te laten pas je een truckje toe, waardoor er sowieso vaak al sprake is van calorie-restrictie en het bovendien een vrij ‘makkelijke’ regel is: het is duidelijk wat je wel/niet kan/mag doen.

 

Wat gebeurt er in je lichaam?

Door onvoldoende koolhydraten dwing je het lichaam extra vetten, maar zeker ook eiwitten te verbruiken. Je zult dus ook een grotere spierafbraak hebben (hoewel dat gedeeltelijk weer wordt beschermd door extra eiwitten uit voeding), dat is jammer voor sportieve prestaties.

Je zult ook een iets grotere vetafbraak hebben, maar er ontstaat dan ook de zogenaamde ‘ketoacidose/ketogenen/ketonlichamen’. Dat zijn ‘wannabee’ koolhydraten om de hersenen nog te kunnen laten functioneren (die functioneren normaal alleen op glucose, een vorm van koolhydraten, maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat je direct zal te komen overlijden doordat je hersenen stoppen omdat je geen koolhydraten meer neemt). Die ketogenen ruiken vrij sterk naar ammoniak, met name zweet en adem is behoorlijk sterk aanwezig (vind ik zelf ook een nadeel). Voor de nieren is het niet heel gezond dit een heel lange tijd te doen, maar nogmaals: het gezondheidseffect van afvallen is waarschijnlijk voordeliger.

 

Keto-geen dieet en sport

Omdat je geen koolhydraten meer tot je beschikking hebt en dit de belangrijkste en snelste bron van energie is bij een hoge hartslag en weinig zuurstof, zal intensief sporten minder goed gaan en je per intensief sport uur minder calorieën verbranden, dus ook minder spieropbouwstimulans en meer spierafbraak hebben.

 

Volhouden, gaat dat lukken?

En zoals bij elk dieet: dit zul je vervolgens ook de rest van je leven moeten blijven volhouden. Er bestaat niet zoiets als dit even tijdelijk doen en daarna weer teruggaan naar het oude patroon. In de praktijk zie ik vaak dat het zelfs wel lijkt of men extra gevoelig op koolhydraten reageert (= niet wetenschappelijk onderbouwd), maar dat men wel bijvoorbeeld de wat ongezondere dingen van het keto-dieet onthoudt (veel kaas, vlees, vet, ook niet echt duurzaam trouwens). Terwijl oude gewoontes, bijvoorbeeld het opgegroeid zijn met een boterham of pasta weer langzaam terugkomen. Wat sneller resulteert in een (plotseling) grote gewichtstoename.

 

Dus het keto-dieet actief adviseren?

Zelf geloof ik in duurzame voedingsadviezen die op langer termijn écht bijdragen aan de gezondheid, met voldoende evidentie van studies die dit ook keer op keer laten zien. Bijvoorbeeld voldoende vezels in het voedingspatroon, beperkt rood/bewerkt vlees (tot 500g in totaal per week), dagelijks >250g groente, 2 stuks fruit, lepel noten en dan in de hoeveelheden die aansluiten op iemands beweegpatroon en doelstelling en in productkeuzes die aansluiten op iemands voorkeuren/verleden. En ja, soms valt dat heel goed te combineren zodat het voedingsadvies best ‘ketogeen’ is, dus vrij koolhydraatbeperkt. Bijvoorbeeld als er sprake is van een sterke insulineresistentie.

 

Heeft iemand de wens het keto-dieet te volgen?

Een wens komt voor /heeft te maken met motivatie, dus als die wens/motivatie er is dan zou ik zeker daarin mee willen denken! Net zoals het gebruik maken van shakes (bijvoorbeeld peroperatief bij het hebben van een grote tijdsdruk) of bepaalde producten: Het is misschien niet een standaard keuze, maar in alle gevallen zou ik willen meedenken om het patroon zo gezond en duurzaam mogelijk te maken en alles in overleg.

In onze praktijk zul je niet de eerste zijn die goede resultaten boekt met te beginnen met bijvoorbeeld het keto-dieet op de zo gezondst mogelijke manier: veel vis, avocado, noten, groente, kwark met extra zemelen en juist beperkt bewerkt vlees en vlees dat rijk is aan verzadigde vetten en vanuit die motivatie met de goede resultaten ook weer een geleidelijke opbouw te maken naar het meest wenselijke voedingspatroon.

In mijn ogen is een goede diëtist iemand die kwaliteit levert door mee te denken, inspeelt op de wens van de cliënt, creatief naar oplossing zoekt, maar vooral gezondheid vooropstelt zowel preventief als bij ziektebeelden. Alles om ervoor te zorgen dat je uiteindelijk een zo gezond mogelijk voedingspatroon hebt dat echt (duurzaam) bij je past.

Welkom Milou Veldhuis

Sommige hebben misschien al kennis gemaakt met dit frisse gezicht: per september hebben wij namens praktijk Voedingconditie Milou Veldhuis mogen verwelkomen als sportdietiste! Milou gaat vooral de locaties Enschede Trifora, Enschede UT Topvorm en Almelo Vissedijk Therepiecentrum Twente waarnemen. Milou heeft als sportdietiste intensief gewerkt aan het project ISkate en heeft zich o.a. ingezet tijdens de begeleiding van trainingskampen van deze schaatstalenten. Daarnaast heeft ze zelf ook nog eens gehandbald op hoog niveau én heeft ze een achtergrond in projectmanager bij Huuskes(voedingsleverancier voor gezondheidszorg), iets wat erg goed van pas komt in het gericht adviseren op diverse dieetwensen rondom ziektebeelden. De ideale combinatie dus voor onze praktijk. Welkom Milou en veel succes en werkplezier.

Eet als een atleet review – Duits

 

Al eerder schreven wij dat het boek Eet als een Atleet reeds vertaald is in het Duits. Daar zijn we erg trots op!

Maar nog leuker: reacties van Duitse lezers!

Zimo Tam is niet alleen good-looking, maar zelf ook atleet, personal trainer, studeerde sportwetenschappen aan de universiteit van Keulen én is auteur voor diverse online magazines. En hoe gaaf is het om uitgerekend van dit talent een superleuke bookreview te krijgen.

Weliswaar in het duits, maar hier kun je ‘m lezen!

Benieuwd naar het boek? Zowel in het Nederlands als Duits kun je ‘m hier bestellen.

Lieke Dommerholt geslaagd

Hoera! Wij willen Lieke Dommerholt van harte feliciteren met het behalen van haar opleiding Voeding&Dietetiek. Deze topper heeft haar opleiding afgesloten met een dikke 9! Lieke gaat haar opleiding vervolgen met de specialisatie Sportdietetiek en gaat aan de slag bij professioneel wielerteam Team Sunweb. Heel veel succes Lieke!

Vacature sportdietist gesloten

De vacature voor sportdietist bij onze praktijk is inmiddels gesloten.

Sollicitaties voor stageplekken of werkervaringsplekken zijn altijd welkom, mits het voldoet aan een van de volgende voorwaarden:

  • Het betreft een eindstage HBO Voeding&Dietetiek (3e of 4e jaars), bij voorkeur met een sportgerelateerde minor of achtergrond
  • Het betreft een werkervaringsplek na een afgeronde opleiding Voeding&Dietetiek, bijvoorbeeld om het CV te boosten, meer vertrouwen te krijgen in het werkveld of eerste lijnservaring op te doen na het werkzaam zijn geweest in bijvoorbeeld een klinische setting
  • Het betreft een marketing stage om social media en SEO te optimaliseren en te helpen de praktijk goed op de kaart te zetten.

Indien er wordt voldaan aan een van bovenstaande voorwaarden zijn wij bereid ons in te zetten een plek te creeren, maar kunnen dit niet vooraf garanderen.

I.v.m. drukte in de praktijk kunnen wij scholieren helaas niet helpen bij het maken van een profielwerkstuk, maar willen wij van harte adviseren eens een kijkje te nemen op de betrouwbare website www.iamafoodie.nl.

 

Eet als een atleet goes international!

Met trots kunnen we vermelden dat het boek Eet als een Atleet, waar Titia een van de schrijfsters van is, stappen gaat zetten over de grens!

Eet als een Atleet wordt Eat like an Athlete en is inmiddels uitgebracht in het Duits. Klik hier voor de aanschaf van de Duitse versie.

Eet als een Atleet is hét boek dat je moet gelezen hebben als je interesse hebt in sportspecifieke voeding. Alles over de zin en onzin van eiwitshakes, gelletjes en andere sportvoeding, maar ook over een stuk basis: wat hoort er nu écht thuis in de voeding van een sporter vind je in dit boek. Ondersteund met praktische voorbeelden vormgegeven door personages, rekenmodellen, dagmenu’s, infographics maar ook een aantal lekkere recepten.

Het boek is samen geschreven met Vera Wisse en Sarai Pannekoek en is gerealiseerd door Marijke Berkenpas en haar partner Bart Mol, oprichters van I am a Foodie. Tevens een prachtige informative site die fabels van feiten over voeding écht onderscheid, ook weer ondersteund recepten en voorbeelden.

I am a Foodie heeft ook een aantal andere topboeken uitgebracht:

  • Eet als een Expert: Welke voeding is nu écht gezond en waarom?
  • Eet als een Expert Party Time: favoriete plant-based recepten voor elke party en hapje
  • Eet als een Expert – Zwanger! Zwanger zijn en worden: wat is het beste voor moeder en kind om te eten

Bestel een van deze boeken, of de Nederlandse versie van Eet als een atleet hier.

Hoe zit het met HMB?

Deze blog is geschreven en gepubliceerd voor I am a Foodie   op deze website vind je nog tal van andere interessante blogs, boekreviews, recepten en meer!
In oktober 2017 hebben we Eet als een atleet gelanceerd. Eet als een atleet is een boek geworden met 192 pagina’s, maar we hadden genoeg tekst en inspiratie om 3 boeken te schrijven of om een super-de-super dik boek te maken. Schrijven=schrappen, en ook wij ontkwamen hier niet aan. De eerste versie van het manuscript bevatte ruim 80.000 woorden terwijl we van te voren zo’n 35.000-40.000 hadden begroot. Tsja, vervolgens hebben wij dagenlang gediscussieerd welke teksten we zouden willen behouden of herschrijven en is het ons gelukt om ruim 30.000 woorden te schrappen. Maar uiteraard hebben we deze teksten bewaard om ze alsnog met je te delen in deze rubriek ‘wat Eet als een atleet niet heeft gehaald’

Aminozuren

Beta-hydroxy-beta-methylbutyrate (HMB), een hele mond vol, is een onderdeel van het essentiële aminozuur leucine (1). Leucine op z´n beurt is weer het belangrijkste onderdeel van de BCAA´s; de afkorting voor Brand Chained Amino Acids. Naast leucine zijn iso-leucine en valine de andere twee aminozuren die de BCAA’s vormen. Deze groep met een specifieke vorm van aminozuren zijn voor de sporter mega interessant. Ze zijn namelijk goed voor je spieropbouw en als je hier onvoldoende van binnenkrijgt zal je herstel en spieropbouw minder optimaal verlopen. Gelukkig bevat gemiddelde Nederlandse voeding een grote hoeveelheid eiwitten, waar je deze BCAA’s weer uithaalt. In dierlijke eiwitten (vlees, vis, zuivel, ei) zitten een stukje meer BCAA’s dan in plantaardige eiwitten (bonen, peulvruchten, granen), dus als je (bijna) geen dierlijke eiwitten neemt is het aan te raden veel verschillende soorten plantaardig eiwitten te nuttigen om verschillende aminozuren in de juiste verhouding te laten opnemen door het lichaam (2). Maar nu even terug naar de HMB: omdat leucine de belangrijkste BCAA is, en HMB hier weer een metaboliet (een product dat vrij komt bij de afbraak van leucine) van is, zou dit kunnen bijdragen aan het herstel in situaties waar veel spierafbraak ontstaat (1).

Lees verder

Hét sportvoedingsboek Eet als een Atleet uitgebracht door Titia

Titia heeft samen met collega’s Vera Wisse en Sarai Pannekoek onder de noemer van I am a Foodie het sportvoedingsboek Eet als een Atleet uitgebracht. Boordevol tips, rekentools, voorbeelden, infographics en recepten. Schaf ‘m hier aan.

 

Eet als een Atleet: hét boek over sportvoeding inclusief praktische tips en handige recepten!

In september verwacht: Eet als een Atleet: hét boek over sportvoeding

Eindelijk is het dan zover: wie nog meer verdieping wil over sportvoeding kan in september het boek Eet als een Atleet verwachten. Zet je hier alvast op de lijst voor meer informatie.

Eet als een Atleet: hét boek over sportvoeding inclusief praktische tips en handige recepten!

Eet als een Atleet: hét boek over sportvoeding inclusief praktische tips en handige recepten!