Voor en nadelen van het ketodieet

Onlangs vroeg iemand mij hoe ik over het keto-dieet dacht. Die vraag krijg ik vaker in de praktijk, dus reden genoeg hier mijn antwoord met jullie te delen!

De kunst van het diëten

Even allereerst: volgens mij werken alle diëten met als doel afvallen per definitie zolang je ze volhoudt, en hoe gezond of ongezond het dieet ook is, het gewichtsverlies dat het resultaat ervan is zal per definitie een grotere gezondheidswinst zijn dan eventueel andere nadelige effecten. Uitzonderingen daargelaten.

Het keto-dieet is daar dus 1 ding van: door koolhydraten achterwege te laten pas je een truckje toe, waardoor er sowieso vaak al sprake is van calorie-restrictie en het bovendien een vrij ‘makkelijke’ regel is: het is duidelijk wat je wel/niet kan/mag doen.

Wat gebeurt er in je lichaam?

Door onvoldoende koolhydraten dwing je het lichaam extra vetten, maar zeker ook eiwitten te verbruiken. Je zult dus ook een grotere spierafbraak hebben (hoewel dat gedeeltelijk weer wordt beschermd door extra eiwitten uit voeding), dat is jammer voor sportieve prestaties.

Je zult ook een iets grotere vetafbraak hebben, maar er ontstaat dan ook de zogenaamde ‘ketoacidose/ketogenen/ketonlichamen’. Dat zijn ‘wannabee’ koolhydraten om de hersenen nog te kunnen laten functioneren (die functioneren normaal alleen op glucose, een vorm van koolhydraten, maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat je direct zal te komen overlijden doordat je hersenen stoppen omdat je geen koolhydraten meer neemt). Die ketogenen ruiken vrij sterk naar ammoniak, met name zweet en adem is behoorlijk sterk aanwezig (vind ik zelf ook een nadeel). Voor de nieren is het niet heel gezond dit een heel lange tijd te doen, maar nogmaals: het gezondheidseffect van afvallen is waarschijnlijk voordeliger.

Keto-geen dieet en sport

Omdat je geen koolhydraten meer tot je beschikking hebt en dit de belangrijkste en snelste bron van energie is bij een hoge hartslag en weinig zuurstof, zal intensief sporten minder goed gaan en je per intensief sport uur minder calorieën verbranden, dus ook minder spieropbouwstimulans en meer spierafbraak hebben.

Volhouden, gaat dat lukken?

En zoals bij elk dieet: dit zul je vervolgens ook de rest van je leven moeten blijven volhouden. Er bestaat niet zoiets als dit even tijdelijk doen en daarna weer teruggaan naar het oude patroon. In de praktijk zie ik vaak dat het zelfs wel lijkt of men extra gevoelig op koolhydraten reageert (= niet wetenschappelijk onderbouwd), maar dat men wel bijvoorbeeld de wat ongezondere dingen van het keto-dieet onthoudt (veel kaas, vlees, vet, ook niet echt duurzaam trouwens). Terwijl oude gewoontes, bijvoorbeeld het opgegroeid zijn met een boterham of pasta weer langzaam terugkomen. Wat sneller resulteert in een (plotseling) grote gewichtstoename.

Dus het keto-dieet actief adviseren?

Zelf geloof ik in duurzame voedingsadviezen die op langer termijn écht bijdragen aan de gezondheid, met voldoende evidentie van studies die dit ook keer op keer laten zien. Bijvoorbeeld voldoende vezels in het voedingspatroon, beperkt rood/bewerkt vlees (tot 500g in totaal per week), dagelijks >250g groente, 2 stuks fruit, lepel noten en dan in de hoeveelheden die aansluiten op iemands beweegpatroon en doelstelling en in productkeuzes die aansluiten op iemands voorkeuren/verleden. En ja, soms valt dat heel goed te combineren zodat het voedingsadvies best ‘ketogeen’ is, dus vrij koolhydraatbeperkt. Bijvoorbeeld als er sprake is van een sterke insulineresistentie.

Heeft iemand de wens het keto-dieet te volgen?

Een wens komt voor /heeft te maken met motivatie, dus als die wens/motivatie er is dan zou ik zeker daarin mee willen denken! Net zoals het gebruik maken van shakes (bijvoorbeeld peroperatief bij het hebben van een grote tijdsdruk) of bepaalde producten: Het is misschien niet een standaard keuze, maar in alle gevallen zou ik willen meedenken om het patroon zo gezond en duurzaam mogelijk te maken en alles in overleg.

In onze praktijk zul je niet de eerste zijn die goede resultaten boekt met te beginnen met bijvoorbeeld het keto-dieet op de zo gezondst mogelijke manier: veel vis, avocado, noten, groente, kwark met extra zemelen en juist beperkt bewerkt vlees en vlees dat rijk is aan verzadigde vetten en vanuit die motivatie met de goede resultaten ook weer een geleidelijke opbouw te maken naar het meest wenselijke voedingspatroon.

In mijn ogen is een goede diëtist iemand die kwaliteit levert door mee te denken, inspeelt op de wens van de cliënt, creatief naar oplossing zoekt, maar vooral gezondheid vooropstelt zowel preventief als bij ziektebeelden. Alles om ervoor te zorgen dat je uiteindelijk een zo gezond mogelijk voedingspatroon hebt dat echt (duurzaam) bij je past.

Tekenen bij het kruisje

Het is weer september en dat betekent dat vele contracten van diverse zorgverzekeraars binnendruppelen voor de volgende jaren. Elk jaar is dit weer voor mijzelf, maar met mij ook voor vele andere paramedici, een grote strijd. En dan bedoel ik nog niet eens de strijd met de betreffende zorgverzekeraar, want dat is bij voorbaat al verliezen: het is niet dat zij door een bezwaarschrift van mij, de voorwaarden van hen gaan veranderen. Maar alleen al de totale strijd van de positie van onmacht waarin je lijkt te verkeren.

Het gaat als volgt: Er komt een contract binnen waarin allerlei eisen zijn verwerkt.

Je moet rolstoel toegankelijk zijn, een x aantal dagdelen beschikbaar zijn voor spreekuren, in het geval van ziekte moet vervanging klaar staan, je moet aangesloten zijn bij een beroepsvereniging, ingeschreven staan bij het Kwaliteitsregister etc. etc. die lijst is nogal lang en gaat maar door. De laatste jaren wordt er in deze contracten ook gesproken over PREM: een vragenlijst waarin de kwaliteit van je dienstverlening wordt gevraagd bij jouw cliënten. Enkele zorgverzekeraars, bijvoorbeeld CZ, eisten dat wij diëtisten dit gaan invoeren in onze praktijk en vervolgens ten minste uitzetten bij 30% van onze cliënten. Dan wordt er onderaan het contract een tarief genoemd dat de zorgverzekeraar gaat vergoeden als jij akkoord gaat met al deze eisen. In het geval van CZ: €61,40 per uur in 2020, maar wacht: heel gul breiden ze dit uit tot €63,30 in 2022.’

Kun je hier over onderhandelen? Absoluut niet, het is tekenen ja of nee.

Ga je tekenen bij het kruisje? Dan ga je akkoord met deze eisen. Teken je niet? Prima, geen contract. Komen cliënten van CZ wel naar je toe, dan moet jij ze een rekening sturen en kunnen ze die misschien tegen 60-75% vergoeding zelf moeten indienen bij de verzekeraar. Er zijn nog genoeg andere praktijken in de buurt die wel tekenen, en zo niet: dan de grote thuiszorgorganisatie wel, want die kunnen zich het risico niet permitteren klandizie mis te lopen. De ‘dekkingsgraad’ (hoeveel diëtisten er in de buurt zitten) als je niet tekent, is nog altijd groot genoeg in de ogen van de zorgverzekeraar, dus dit maakt voor hen geen verschil.

Samen met andere praktijken samen te besluiten niet te tekenen? Ho ho dat gaat zomaar niet! Dat is kartelvorming en strafbaar volgens de Nederlandse wet! 

Mede-foodie Everdien van der Leek was dit zo zat, dat zij afgelopen jaar het initiatief Red de Diëtist oprichtte, een actiegroep om toch echt eens goed kenbaar te maken dat wij diëtisten in deze machteloze strijd nou eindelijk eens moeten worden gehoord.

Het resultaat van CZ: er vindt voor het eerst sinds 12 jaar een tariefverhoging plaats! Dit was namelijk elk jaar €58,60 per uur (van 2007 t/m 2011 met 4 uur vergoeding uit het basispakket en nog geen eigen risico, in 2012 is het uit het basispakket gehaald en van 2013 t/m heden teruggekeerd met 3 uur vergoeding uit het basispakket en een steeds hoger wordend eigen risico) dus geeft een positieve insteek in mijn ogen.

We weten natuurlijk eigenlijk ook wel dat jaar in, jaar uit, gelijke tarieven hanteren gelijk staat aan verlaging, want een normale inflatie wordt hierin niet berekend, terwijl scholing, huur, materiaal, promotie, zelfs de eigen beroepsvereniging, personeelskosten e.d. elk jaar duurder worden.

 

Afgelopen jaar was de inflatie zo’n 2,5%, de ‘verhoging’ 1,6%.

De tariefsverhoging uit deze zorgovereenkomst van CZ is voor het eerste jaar zo’n 1,6%, daarna 1,3%. Nog steeds is er dus in feite onder aan de streep sprake van verlaging conform marktwaarde!

Wellicht heeft CZ de uitspraak van minister Hugo de Jonge ‘Je werkt in de zorg om te dienen, niet te verdienen’ iets te letterlijk genomen. Ook in het interview van Nieuws voor diëtisten lees ik de uitspraak: ‘Dit is kostendekkend voor de paramedische praktijk’.

Volgens mij gaat hier iets mis: het lijkt even zo dat paramedici hier worden afgeschilderd als zijnde inhalige geldwolven? 

Terwijl deze mensen niets anders doen dan hun passie om mensen een stukje gezonder te maken uit te dragen. Dan heb ik het niet eens over alle duizenden voorbeelden van het besparen van dure zorgkosten door middel van een paar uurtjes per cliënt aan preventief werk: Ik noem maar even een goed voedingspatroon om darmklachten te verminderen en een dure colonoscopie bij de internist te voorkomen, of verslechtering van COPD door eiwitrijke voeding tegen te gaan of simpelweg signalementen voor rode vlaggen terug te koppelen aan de arts. Maar goed, we kunnen gerust nog even een paar jaar meer negeren dat uitgebreide kosten-baten onderzoek in 2012 al berekeningen hebben laten zien dat bijvoorbeeld voor elke euro die wordt besteed aan dieetadvisering van patiënten met overgewicht en daaraan gerelateerde ziekten, netto € 14,- tot € 63,- terugkomt: € 56,- in gezondheidswinst, € 3,- aan netto besparingen op de totale zorgkosten en € 4,- als productiviteitswinst

En ja: daar hebben zij een intensieve 4-jarige hbo-studie voor gevolgd en vaak zelfs meer (zoals WO in mijn geval), en ja elke 5 jaar moeten zij zich wederom verantwoorden in het Kwaliteitsregister met de nodige bijscholingen, begeleidingsuren etc. Maar dat hebben zij er allemaal voor over, want je weet hoe dankbaar de cliënt daar weer mee is en wat daar nou eenmaal bij komt kijken.  Dan is het niet heel erg vreemd simpelweg te vragen dat hier een normale prijs tegenover staat.

Om het nog schrijnender te maken, recent kostprijsonderzoek liet het volgende zien onder diëtisten:

41 % van de respondenten heeft een pensioen geregeld;

50 % van de respondenten heeft geen AOV afgesloten;

Van een 8-urige werkdag kan gemiddeld 5,3 uur gedeclareerd worden.

Maar goed, daar heeft een zorgverzekeraar natuurlijk weinig mee te maken.

In mijn ogen is het structureel de inflatiekosten niet berekenen zeer korte termijn denken. Wat vandaag de dag bespaard wordt, zal met een paar jaar echt in groten getale terugkaatsen en dat valt niet te rijmen met een maatschappij dat zich inzet voor preventie en duurzaamheid.

Dan heb ik het nog niet over PREM gehad. 

Hoe opmerkelijk is het, dat als de zorgverzekeraar iets over de klant wil weten, wij daar kosten, maar vooral lasten van moeten dragen? En ons verantwoordelijk houden voor een belachelijk respondenten percentage? Zeg nou zelf: hoe vaak vult u enquêtes in over uw verblijf, vakantie, fysio, productaankoop etc.?

En wat verwacht u van de betrouwbaarheid van deze onderzoeken?

Persoonlijk vul ik vaak in: ‘ja, ja, ja, goed, goed, goed hopla zijn we daar ook van af’. En als een bedrijf mij al voor de zoveelste keer lastigvalt met de vraag of ik nou een keer die enquête in wil vullen, ben ik dit vaak zat en is het ‘nee, nee, nee, slecht slecht’ omdat ik geïrriteerd ben.

Laatst klaagde een cliënt van me met rugklachten over haar fysio: Voorheen toen ze nog onbeperkt fysio/40 behandelingen in haar pakket had, ging ze bijna elke week naar de fysio, liet ze haar rug even los masseren en kon ze gezellig bijkletsen. Geweldige fysiotherapeut! Jammer dat ie nu met pensioen was. Ze was nu terecht gekomen bij een jonge fysio: die had haar streng toegesproken dat ze echt in de basis aan haar houding en core-stability moest gaan werken, had haar maar kort gemasseerd en vervolgens aan het werk gezet.  Belachelijk! Nu moest ze van hem thuis ook de oefeningen doen, daarnaast proberen dagelijks haar 10.000 stappen te halen en hoefde ze pas over een paar weken weer terug te komen. Nou, ze dacht er niet aan terug te komen bij hem, misschien moest ze maar eens op zoek naar een ander. Of ik nog niet iemand wist?

Enkele weken later kwam mevrouw weer bij mij terug op spreekuur, ik vroeg haar hoe het met de rugklachten ging. Mevrouw gaf aan dat ze uiteindelijk toch maar thuis de oefeningen was gaan doen, want haar klachten werden alleen maar erger. Inmiddels ging het steeds beter, rugklachten waren bijna weg en zelfs liet mevrouw toch wel enigszins trots haar stappenteller app zien. Ze had er een nieuwe hobby van gemaakt haar stappen per dag te halen. Bovendien bleek na een meting dat mevrouw ook nog was afgevallen, want ons doel was, dus dubbele winst.

Nu vraag ik me sterk af: Wat zou mevrouw over haar vorige fysio hebben ingevuld middels PREM en wat over de nieuwe jonge fysio? En wat is beter geweest voor mevrouw? En wat voor de zorgverzekeraar?

Mijn punt is: wat voor kwaliteitswinst gaat het opleveren? 

Daar hebben wij toch al het Kwaliteitsregister voor: daar betalen we voor, we betalen voor de studies en alle extra tijd en eisen die nodig zijn hierin te blijven mogen staan. Wat voor toegevoegde waarde is PREM daadwerkelijk en waarom moet het door ons worden uitgevoerd?

CZ geeft aan PREM te hebben meegerekend in de kostprijs, maar het feit dat het huidige aanbod nog onder het huidige inflatiepercentagetarief zit staat hier haaks op! Dat is dus een behoorlijke leugen!

 

Uiteraard snap ik het dilemma dat enerzijds zorgverleners een fair tarief willen, en anderzijds men niet meer wil betalen voor de zorg.

Zelf gebruik ik niet of nauwelijks zorg, en baal ik er natuurlijk van als ik dan ook nog mijn eigen risico moet betalen indien ik wel iets nodig heb. Dus inderdaad ik sta net zo goed aan de consumentenkant waarbij ik zelf niet graag de premie zie stijgen.

Echter ben ik ervan overtuigd (en dat is ook meermaals bewezen) dat juist in deze preventieve sector de kosten nihil zijn t.o.v. de kosten die bespaart kunnen worden, dus die redenatie gaat al niet op. Daarnaast lijkt het me sterk dat die 3 uur uit het basispakket, waar velen ook nog met het eigen risico te maken hebben, de grootste kosten zijn uit het totale zorgbudget.

Kortom CZ, maar ook alle andere zorgverzekeraar die ook maar enigszins met een vergelijkbaar ‘aanbod’ komen: Ik vraag u echt oprecht uw prijs te herzien en hier ook een eerlijke onderhandeling van te maken in plaats van een eenzijdig aanbod die ‘getekend kan worden bij het kruisje’.

Welkom Milou Veldhuis

Sommige hebben misschien al kennis gemaakt met dit frisse gezicht: per september hebben wij namens praktijk Voedingconditie Milou Veldhuis mogen verwelkomen als sportdietiste! Milou gaat vooral de locaties Enschede Trifora, Enschede UT Topvorm en Almelo Vissedijk Therepiecentrum Twente waarnemen. Milou heeft als sportdietiste intensief gewerkt aan het project ISkate en heeft zich o.a. ingezet tijdens de begeleiding van trainingskampen van deze schaatstalenten. Daarnaast heeft ze zelf ook nog eens gehandbald op hoog niveau én heeft ze een achtergrond in projectmanager bij Huuskes(voedingsleverancier voor gezondheidszorg), iets wat erg goed van pas komt in het gericht adviseren op diverse dieetwensen rondom ziektebeelden. De ideale combinatie dus voor onze praktijk. Welkom Milou en veel succes en werkplezier.